การตรวจสอบเครนและปั้นจั่น
(ปจ.1 และ ปจ.2)
การตรวจสอบเครนและปั้นจั่น
(ปจ.1 และ ปจ.2)
|
นิยามตามกฎหมาย
- ปั้นจั่น (Crane): เครื่องจักรที่ใช้ยกสิ่งของขึ้นลงตามแนวดิ่ง และเคลื่อนย้ายสิ่งของเหล่านั้นในลักษณะแขวนลอยไปตามแนวราบ
- ปั้นจั่นชนิดอยู่กับที่: ปั้นจั่นที่ประกอบด้วยอุปกรณ์ควบคุมและเครื่องต้นกำลังอยู่ในตัว ซึ่งติดตั้งอยู่บนหอสูง ขาตั้ง หรือบนล้อเลื่อน
- ปั้นจั่นชนิดเคลื่อนที่: ปั้นจั่นที่ประกอบด้วยอุปกรณ์ควบคุมและเครื่องต้นกำลังอยู่ในตัว ซึ่งติดตั้งอยู่บนยานพาหนะที่ขับเคลื่อนได้
|
ประเภทเอกสารรับรอง (ปจ.1 และ ปจ.2)
กฎหมายกำหนดให้ต้องได้รับการตรวจและให้วิศวกรเซ็นรับรองความปลอดภัยตามแบบตรวจของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน โดยแบ่งเป็น:
2.1 ปจ.1 (ปั้นจั่นชนิดอยู่กับที่)
ใช้สำหรับปั้นจั่นที่ติดตั้งประจำที่ เช่น:
- โอเวอร์เฮดเครน (Overhead Crane / เครนเหนือศีรษะ)
- ทาวเวอร์เครน (Tower Crane)
- ลิฟต์ขนส่ง
- รอกยกสิ่งของ
2.2 ปจ.2 (ปั้นจั่นชนิดเคลื่อนที่)
ใช้สำหรับปั้นจั่นที่สามารถเคลื่อนย้ายได้ เช่น:
- โมบายเครน (Mobile Crane)
- รถเฮี๊ยบ (Truck-mounted Crane)
- เรือเครน
- เครื่องจักรยกที่สามารถ
- เคลื่อนที่ได้ประเภทอื่น
|
ความถี่ในการตรวจปั้นจั่นตามกฎหมาย
ลักษณะการใช้งาน
พิกัดยกอย่างปลอดภัย
ความถี่ในการตรวจ
พิกัดยกไม่เกิน 3 ตัน
ทุก 6 เดือน
พิกัดยกมากกว่า 3 ตัน
พิกัดยก 1 – 3 ตัน
ทุก 1 ปี
พิกัดยกมากกว่า 3 – 50 ตัน
ทุก 6 เดือน
พิกัดยกมากกว่า 50 ตัน
เงื่อนไขเพิ่มเติม:
- หากปั้นจั่นไม่มีพิกัดยกอย่างปลอดภัยตามที่ผู้ผลิตกำหนด ให้วิศวกรเป็นผู้กำหนดพิกัดยก
- หากปั้นจั่น หยุดใช้งานเกิน 6 เดือน หรือมีการซ่อมแซมที่มีผลต่อความปลอดภัย ต้องทำการทดสอบใหม่ก่อนนำกลับมาใช้งาน
|
เกณฑ์การทดสอบการรับน้ำหนัก (Load Test)
4.1 ปั้นจั่นใหม่ (ไม่เคยผ่านการใช้งาน)
ใช้สำหรับปั้นจั่นที่ติดตั้งประจำที่ เช่น:
- ขนาดไม่เกิน 20 ตัน: ทดสอบรับน้ำหนักที่ 1.0 ถึง 1.25 เท่า ของพิกัดยก
- ขนาดมากกว่า 20 ตัน แต่ไม่เกิน 50 ตัน: ทดสอบรับน้ำหนักโดย เพิ่มอีก 5 ตัน จากพิกัดยกอย่างปลอดภัย
4.2 ปั้นจั่นที่ใช้งานแล้ว
- ทดสอบรับน้ำหนักที่ 1.25 เท่าของน้ำหนักใช้งานจริงสูงสุด (โดยไม่เกินพิกัดยกอย่างปลอดภัยที่ผู้ผลิตกำหนด)
- กรณีไม่มีพิกัดยกอย่างปลอดภัย ให้วิศวกรเป็นผู้กำหนดพิกัดยกในการทดสอบ
|
ขั้นตอนการตรวจสอบเครนและปั้นจั่น (6 ขั้นตอน)
1. ตรวจสอบโครงสร้างหลัก: ตรวจสอบสภาพโครงสร้าง รอยเชื่อม น็อต จุดยึดต่างๆ และการคลายตัวของอุปกรณ์
2. ตรวจสอบระบบต้นกำลัง: ตรวจสอบระบบหล่อลื่น ระบบเชื้อเพลิง ระบบระบายความร้อน มอเตอร์ ระบบควบคุมไฟฟ้า ระบบส่งกำลัง และระบบเบรก
3. ตรวจสอบการเคลื่อนที่: ตรวจสอบชุด Limit Switches ระบบควบคุมการเคลื่อนที่ และการทำงานของชุดควบคุมพิกัดการยก
4. ตรวจสอบม้วนรอกและสลิง: ตรวจสอบม้วนรอก สลิง โซ่ รวมถึงวัดเส้นผ่านศูนย์กลางสลิงเพื่อประเมินการสึกหรอและความชำรุด
5. ตรวจสอบสัญญาณเตือน: ตรวจสอบสัญญาณเสียงและแสงไฟเตือน ให้มีความสว่างและระดับเสียงเตือนชัดเจน
6. ทดสอบพิกัดการยก (Load Test): ทดสอบการรับน้ำหนักจริงเพื่อประเมินความปลอดภัยตามพิกัดที่กำหนด
