คู่มือการตรวจสอบอาคาร
คู่มือการตรวจสอบอาคาร
การตรวจสอบอาคารตาม พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ถือเป็นเรื่องจำเป็นอย่างยิ่งที่ไม่ควรหลีกเลี่ยงเพียงเพื่อลดค่าใช้จ่าย เนื่องจากหากเกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิด เจ้าของอาคารจะต้องเป็นผู้รับผิดชอบ
ซึ่งไม่คุ้มค่ากับความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นทั้งต่อชีวิตและทรัพย์สิน
|
ประเภทของการตรวจสอบอาคาร
การตรวจสอบอาคารแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่:
1.1 การตรวจสอบอาคารใหญ่
เป็นการตรวจสอบโครงสร้างอาคารและระบบอุปกรณ์ทุกระบบ กำหนดให้กระทำทุกๆ 5 ปี โดยในการตรวจสอบใหญ่ทุกครั้ง ผู้ตรวจสอบต้องจัดทำแผนงานมอบให้แก่เจ้าของอาคาร ดังนี้:
แผนปฏิบัติการตรวจโครงสร้างอาคารและอุปกรณ์ประกอบ: พร้อมคู่มือปฏิบัติการ เพื่อใช้เป็นแนวทางการตรวจบำรุงรักษาและการบันทึกข้อมูล
แผนการตรวจสอบอาคารและอุปกรณ์ประกอบประจำปี: พร้อมแนวทางการตรวจสอบ เพื่อประโยชน์ในการดูแลรักษาอาคารในแต่ละปี
1.2 การตรวจสอบอาคารประจำปี
เป็นการตรวจสอบตามแผนการตรวจสอบประจำปีที่ผู้ตรวจสอบได้จัดทำไว้ในการตรวจสอบใหญ่ โดยให้ ดำเนินการประจำทุกปี ในช่วงระหว่างปีที่รอการตรวจสอบใหญ่รอบถัดไป
|
ประเภทของการตรวจสอบอาคาร
ปัจจุบันมีอาคารที่เข้าข่ายต้องจัดให้มีการตรวจสอบตามกฎหมาย ทั้งหมด 9 ประเภท ได้แก่:
1. อาคารสูง: อาคารที่บุคคลเข้าอยู่หรือใช้สอยได้ โดยมีความสูงตั้งแต่ 23 เมตรขึ้นไป (วัดจากระดับพื้นดินที่ก่อสร้างถึงพื้นดาดฟ้า สำหรับอาคารทรงจั่วหรือปันหยาให้วัดถึงยอดผนังของชั้นสูงสุด)
2. อาคารขนาดใหญ่พิเศษ: อาคารที่ใช้พื้นที่เพื่ออยู่อาศัยหรือประกอบกิจการ โดยมีพื้นที่รวมกันทุกชั้นในหลังเดียวกันตั้งแต่ 10,000 ตารางเมตรขึ้นไป
3. อาคารชุมนุมคน: อาคารหรือส่วนของอาคารที่บุคคลเข้าไปภายในเพื่อการชุมนุมคนที่มีพื้นที่ตั้งแต่ 1,000 ตารางเมตรขึ้นไป หรือรองรับการชุมนุมคนได้ตั้งแต่ 500 คนขึ้นไป
4. โรงมหรสพ: อาคารหรือส่วนของอาคารที่ใช้สำหรับฉายภาพยนตร์ แสดงดนตรี หรือการแสดงรื่นเริง เพื่อเปิดให้สาธารณชนเข้าชมเป็นปกติ (จะมีค่าตอบแทนหรือไม่ก็ตาม)
5. โรงแรม: ตามกฎหมายว่าด้วยโรงแรม ที่มีจำนวนห้องพักตั้งแต่ 80 ห้องต่ออาคารขึ้นไป
6. อาคารชุด / อาคารอยู่อาศัยรวม: อาคารที่ใช้เป็นที่อยู่อาศัยของหลายครอบครัว โดยแบ่งเป็นหน่วยแยกจากกัน มีพื้นที่ตั้งแต่ 2,000 ตารางเมตรขึ้นไป
7. อาคารโรงงาน: ตามกฎหมายว่าด้วยโรงงาน ที่มีความสูงมากกว่า 1 ชั้น และมีพื้นที่ตั้งแต่ 5,000 ตารางเมตรขึ้นไป
8. ป้าย หรือสิ่งก่อสร้างสำหรับติด/ตั้งป้าย:
- ป้ายที่สูงจากพื้นดินตั้งแต่ 15 เมตรขึ้นไป หรือมีพื้นที่ตั้งแต่ 50 ตารางเมตรขึ้นไป
- ป้ายที่ติดตั้งบนหลังคาหรือดาดฟ้าของอาคารที่มีพื้นที่ตั้งแต่ 25 ตารางเมตรขึ้นไป
9. สถานบริการ: ตามกฎหมายว่าด้วยสถานบริการ ที่มีพื้นที่ตั้งแต่ 200 ตารางเมตรขึ้นไป
|
ขอบเขตและขอบข่ายการตรวจสอบอาคาร
ตามกฎกระทรวงกำหนดคุณสมบัติผู้ตรวจสอบและหลักเกณฑ์การตรวจสอบอาคาร ได้แบ่งการตรวจสอบออกเป็น 4 ส่วนหลัก ดังนี้:
3.1 การตรวจสอบความมั่นคงแข็งแรงของอาคาร
ตรวจสอบโครงสร้างเพื่อป้องกันปัญหาอาคารทรุดตัว โค่นล้ม หรือพังทลาย ซึ่งอาจเกิดจากภัยพิบัติ (อัคคีภัย, อุทกภัย, แผ่นดินไหว) หรือการดัดแปลงอาคาร
- รายการที่ต้องตรวจสอบ:
– การต่อเติม ดัดแปลง และปรับปรุงตัวอาคาร
– การเปลี่ยนแปลงน้ำหนักบรรทุกบนพื้นอาคาร
– การเปลี่ยนสภาพการใช้อาคาร
– การเปลี่ยนแปลงวัสดุก่อสร้างหรือวัสดุตกแต่งอาคาร
– การชำรุดสึกหรอของอาคาร
– การวิบัติของโครงสร้างอาคาร
– การทรุดตัวของฐานรากอาคาร
3.2 การตรวจสอบระบบและอุปกรณ์ประกอบของอาคารประเมินความสามารถและประสิทธิภาพการทำงานของระบบต่างๆ ให้อยู่ในเกณฑ์ดีและปลอดภัย แบ่งเป็น 3 ระบบย่อย:
- ระบบบริการและอำนวยความสะดวก
– ระบบลิฟต์
– ระบบบันไดเลื่อน
– ระบบไฟฟ้า
– ระบบปรับอากาศ - ระบบสุขอนามัยและสิ่งแวดล้อม
– ระบบประปา
– ระบบระบายน้ำเสียและระบบบำบัดน้ำเสีย
– ระบบระบายน้ำฝน
– ระบบจัดการขยะมูลฝอย
– ระบบระบายอากาศ
– ระบบควบคุมมลพิษทางอากาศและเสียง - ระบบป้องกันและระงับอัคคีภัย
– บันไดหนีไฟและทางหนีไฟ
– เครื่องหมายและไฟป้ายทางออกฉุกเฉิน
– ระบบระบายควันและควบคุมการแพร่กระจายควัน
– ระบบไฟฟ้าสำรองฉุกเฉิน
– ระบบลิฟต์ดับเพลิง
– ระบบสัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้
– ระบบการติดตั้งอุปกรณ์ดับเพลิง
– ระบบจ่ายน้ำดับเพลิง, เครื่องสูบน้ำดับเพลิง และหัวฉีดน้ำดับเพลิง
– ระบบดับเพลิงอัตโนมัติ
– ระบบป้องกันฟ้าผ่า - การตรวจสอบสมรรถนะของระบบและอุปกรณ์เพื่อการอพยพ
เป็นการทดสอบสมรรถนะของอุปกรณ์และเส้นทางอพยพ เพื่อให้มั่นใจว่าผู้ใช้อาคารจะสามารถหนีภัยได้อย่างทันท่วงทีเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน
รายการที่ต้องตรวจสอบ:
– สมรรถนะบันไดหนีไฟและทางหนีไฟ
– สมรรถนะเครื่องหมายและไฟป้ายทางออกฉุกเฉิน
– สมรรถนะระบบแจ้งสัญญาณเหตุเพลิงไหม้ - การตรวจสอบระบบบริหารจัดการความปลอดภัยในอาคาร
เป็นการตรวจสอบแผนการจัดการความปลอดภัย การซ้อมอพยพหนีไฟ การอบรมบุคลากร และแผนการบำรุงรักษาระบบต่างๆ ภายในอาคารอย่างเป็นระบบ
